Samenvatten is AI gebruiken om een lange tekst korter te maken zonder dat wat ertoe doet verdwijnt. Een pagina vergadernotities wordt drie bullets, een rapport van vijftig pagina’s wordt een alinea, en de lezer heeft binnen seconden de kern te pakken.

Zie het als een filmtrailer. De trailer is niet de hele film, maar hij vertelt je het verhaal, de sfeer en of die twee uur het waard zijn. Een goede samenvatting doet hetzelfde voor een document: genoeg om te beslissen en te handelen, zonder elke regel te lezen. Een modern large language model doet dit abstractief en herschrijft de betekenis in eigen woorden in plaats van gekopieerde zinnen aan elkaar te plakken.

Het addertje is lengte. Een heel lang bestand kan voorbij het contextvenster van het model schieten, de hoeveelheid tekst die het in een keer kan lezen, dus de praktische aanpak is de bron in stukken te knippen, elk stuk samen te vatten en dan de samenvattingen samen te vatten. Het andere punt is trouw aan het origineel, want een model verzint soms een detail, en daarom verdient alles met hoge inzet nog een blik van een mens.

De vorm van de samenvatting telt net zo hard als de lengte. Vraag je om drie bullets, dan krijg je drie bullets; vraag je om een onderwerpregel voor een mail, dan krijg je dat. Een goede prompt noemt het publiek en het formaat, want een samenvatting voor een drukke directeur leest totaal anders dan een voor de juristen. En dezelfde bron kun je op veel manieren samenvatten, en dat is juist de winst: een rapport, een dozijn bruikbare invalshoeken.

Bij TopDevs bouwen we samenvatten in clienttools voor dingen als inbox-triage en rapportdigests, zodat je team de ene alinea leest die ertoe doet in plaats van de veertig pagina’s eromheen.